Tegen de tijdgeest - terugzien op een psychose
In zijn boeiende tv-programma 'Boeken' slaagt presentator Willem Brand er iedere keer weer in aansprekende auteurs in zijn programma te krijgen. Enkele weken geleden schonk hij aandacht aan het boek 'Tegen de tijdgeest - terugzien op een psychose' van de auteurs Egbert Tellegen, Huub Mous en Daan Muntjewerf.
Twee van hen, als ook uitgever en psycholoog Ed Brand had hij in zijn programma. Gevolg was een wel heel interessante uitzending die mij bijzonder aansprak en het zal zo duidelijk worden waarom.
Kunstenaars hebben de brave burgerman altijd weer geërgerd doordat ze aanschoppen tegen wat hij normaal vond. Egbert Tellegen in 'Tegen de tijdgeest'
Meer begrip voor de beleving van de patiënt
Als er sprake is van een psychose, staan patiënt én behandelaar voor een keuze: onderdrukken of verkennen. De gangbare opvatting in de psychiatrie is dat zo'n excessieve vorm van psychische turbulentie met alle middelen dient te worden bestreden en vooral met medicatie. Voor de inhoud en de context van de psychotische ervaring is in de behandeling doorgaans betrekkelijk weinig aandacht. De drie auteurs ontkennen niet dat een psychose een afschrikwekkende ervaring kan zijn en mogelijk een lichamelijke oorzaak heeft. Zij gaan in hun bijdragen echter nadrukkelijk in op de inhoud en de maatschappelijke context van de psychose die zij op jonge leeftijd doormaakten.
Hun verhalen laten geen ruimte voor een ééndimensionale kijk op de complexe werkelijkheid van de psychotische ervaring.
Egbert Tellegen raakte in het programma de kern door te wijzen op het niet begrijpen van de patiënt door de psychiatrie. De psychiatrie zou volgens hem meer moeten begrijpen van de beleving van de patiënt zelf. 'Ik denk dat dit in essentie te maken heeft met het gegeven dat de psychiatrie gebaseerd is op het medisch model waar de menselijke geest niet in past. Het medisch model houdt in dat je een uitgangssituatie hebt die goed is. Je bent gezond. Als je daarvan afwijkt, ben je niet gezond. Het probleem in de psychiatrie is dat men vastzit aan het idee van de normaliteit en wat daarvan afwijkt een afwijking noemt, maar de menselijke geest is nu eenmaal dynamisch en ontwikkeld zich.'
Tellegen slaat naar mijn mening hier de spijker op de kop. De patiënt die bij een psychiater komt, wordt al dan niet met behulp van medicijnen, geholpen weer 'normaal' te worden. Anders gezegd zich weer aan de maatschappij aan te passen, want dat is de norm. 'Het belangrijkste vermogen van de wetenschapper is het vermogen om het alom als vanzelfsprekend aanvaarde niet vanzelfsprekend te vinden. En kunstenaars hebben de brave burgerman altijd weer geërgerd doordat ze aanschoppen tegen wat hij normaal vond,' aldus Tellegen.
Diezelfde kunstenaar wordt door de brave burgerman die PVV stemt tot de linkse elite gerekend waardoor een klimaat ontstaat waarin anders zijn steeds minder getolereerd wordt. Tellegen is van menig dat het de hoogste tijd is voor een eerherstel van de mens als geestelijk wezen. 'Het gaat daarbij niet om de geest als een ding dat losstaat van lichaam en psyche. Het gaat niet om een geest die hoger is dan lichaam en psyche, maar om de menselijke geest als een vermogen van het menselijk brein. Een geest die religieuze voorstellingen kan ontwerpen en aanhangen, die kunst kan scheppen, die wetenschap ontwikkelt. Het belangrijkste kenmerk van de geest is het vermogen tot afstand nemen van wat alom als 'de bestaande werkelijkheid' wordt beschouwd. Gelovigen geloven in een koninkrijk Gods dat niet van deze wereld is. Hun godsgeloof kan hun behoeden voor zelfvergoddelijking en het streven naar een seculiere utopie op aarde.'
Toen ik dit las dacht ik ook aan mensen met een bijna-doodervaring die zich volgens de huidige psychiatrische normen ook weer zo snel mogelijk normaal moeten worden en soms ook spuitjes kregen.
Natuurlijk is de BDE een heel ingrijpende ervaring die verwerkt moet worden, maar zij zullen hun leven lang afwijken van wat normaal genoemd wordt en hebben het vermogen afstand te nemen van wat doorgaans als de bestaande werkelijkheid wordt gezien.
Komt een vrouw met een bijna-doodervaring bij een psychiater…en gaat jankend weer naar huis...
Het doe-normaal-syndroom
Tellegen wijst tenslotte op wat ik zou willen noemen 'het doe-normaal–syndroom' noem waardoor zelfs de premier wordt gemaand eens normaal te doen.
Tellegen: 'Doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg. Het is misschien wel de meest Nederlandse uitdrukking die er bestaat, wat alleen al blijkt als je haar in een andere taal wilt vertalen. Maar ze is ook kenmerkend voor het huidige tijdsgewricht. Het leidt ertoe dat mensen doorgaans aan een geestelijke crisis die in een psychose uitmonden, terugdenken als aan een pikzwarte bladzijde in hun bestaan waaraan ze niet herinnerd willen worden. Wij vinden niet dat een stabiele samenleving met uitsluitend stabiele mensen die braaf produceren en consumeren totdat de aarde vernietigd is, het hoogste nastrevende doel is. Wij vinden dat mensen niet altijd gewoon moeten doen, maar dat er in hun leven ook plaats moet zijn voor geestelijke crisissen, zelfs als die in een psychose kunnen uitmonden.'
Dat ik enkel Egbert Tellegen citeer doet niets aan de boeiende bijdragen van Huub Mous en Daan Muntjewerf, alsook het nawoord van uitgever en psycholoog Ed Brand.
Tellegen, Mous, Muntjewerf: Tegen de tijdgeest -Terugzien op een psychose
∞∞∞
Meer op netsamen over:
Karma and karmic lifetimes (30 mei 2012)
psychologie ~ Spirituele Agenda:
Introductieweekend opleiding Regressietherapie ( 1 juni 2012, Overijssel)
psychologie ~ Spirituele Agenda:
Afslanken met het Enneagram (30 juni 2012, Utrecht)
psychologie ~ Spirituele Agenda:
Omgaan met hoogsensitiviteit in werk en privé (30 mei 2012, Gelderland)
psychologie ~ Boeken:
Bewustzijnsverandering en relatie
ethiek ~ Prikbord:
Menselijk gedrag als maatschappelijke fractal
nieuws en opinie ~ Artikelen:
Ervin László: onze beschaving als chaotisch systeem staat voor een tweesprong
nieuws en opinie ~ Prikbord:
Mondragon: Het wonder van Baskenland
nieuws en opinie ~ Prikbord:
Follow the money: Goldman Sachs topman bevuilt eigen nest
nieuws en opinie ~ Prikbord:
Follow the money: Goldman Sachs
nieuws en opinie ~ Boekrecensies:
De digitale schaduw
ethiek ~ Prikbord:
Welvaart dogma's failliet?
Voor jou uitgelicht:
Zelf-Vertrouwen |
| Praktijk Namaskara |
| Alteveer gem. de Wolden, Drenthe |
| 24 mei 2012 - 26 juli 2012 |
Vrijdag 11-05-2012 “Zelf-Vertrouwen” |










